محافظت از پوست در برابر آسیبهای ناشی از نور خورشید دارد. نور خورشید با وجود فوایدی مانند کمک به تولید ویتامین D، دارای اشعههایی است که در صورت تماس مستقیم و طولانیمدت میتوانند آسیبهای جدی و گاه جبرانناپذیری به پوست وارد کنند. به همین دلیل استفاده از کرم ضد آفتاب نهتنها یک اقدام زیبایی، بلکه یک ضرورت پزشکی و بهداشتی محسوب میشود.
اشعههای مضر خورشید و تأثیر آنها بر پوست
نور خورشید شامل طیفهای مختلفی از اشعههاست که مهمترین آنها برای پوست، اشعه فرابنفش یا UV است. اشعه UV خود به سه دسته UVA، UVB و UVC تقسیم میشود. اشعه UVC به دلیل جذب شدن توسط لایه اوزون به سطح زمین نمیرسد، اما دو اشعه UVA و UVB بهطور مستقیم با پوست در تماس هستند.
اشعه UVA به لایههای عمیق پوست نفوذ میکند و عامل اصلی پیری زودرس، چینوچروک، افتادگی پوست و کاهش کلاژن است. این اشعه در تمام طول سال و حتی در روزهای ابری نیز وجود دارد.
اشعه UVB بیشتر سطح پوست را تحت تأثیر قرار میدهد و عامل اصلی آفتابسوختگی، التهاب و قرمزی پوست است. این اشعه نقش مهمی در افزایش خطر ابتلا به سرطان پوست دارد.
کرم ضد آفتاب با ایجاد یک لایه محافظ روی پوست، مانع از نفوذ یا اثرگذاری این اشعهها میشود و به همین دلیل استفاده از آن اهمیت بسیار زیادی دارد.
کرم ضد آفتاب چیست؟
کرم ضد آفتاب محصولی موضعی است که روی پوست استفاده میشود و وظیفه آن محافظت از پوست در برابر اشعههای مضر خورشید است. این محصولات با ترکیبات خاص خود یا اشعههای UV را بازتاب میدهند یا آنها را جذب کرده و به انرژی بیضرر تبدیل میکنند.
ضد آفتابها در اشکال مختلفی مانند کرم، لوسیون، ژل، فلوئید، اسپری و استیک تولید میشوند تا برای انواع پوست و شرایط مختلف قابل استفاده باشند. امروزه ضد آفتابها تنها محدود به محافظت ساده نیستند و بسیاری از آنها دارای خواص جانبی مانند آبرسانی، ضد لک، ضد چروک و حتی پوشانندگی رنگی هستند.
چرا استفاده از کرم ضد آفتاب ضروری است؟
بسیاری از افراد تصور میکنند استفاده از کرم ضد آفتاب فقط مخصوص روزهای گرم تابستان یا هنگام رفتن به ساحل است، در حالی که این تصور کاملاً اشتباه است. اشعههای مضر خورشید در تمام فصول سال و حتی در محیطهای بسته نیز میتوانند به پوست آسیب برسانند.
دلایل اصلی ضرورت استفاده از کرم ضد آفتاب عبارتاند از:
۱. پیشگیری از پیری زودرس پوست
طبق تحقیقات، بیش از ۸۰ درصد علائم پیری زودرس پوست مانند چینوچروک و لکهای تیره ناشی از قرار گرفتن در معرض نور خورشید است. استفاده روزانه از ضد آفتاب میتواند این روند را بهطور قابلتوجهی کند کند.
۲. جلوگیری از ایجاد لکهای پوستی
اشعه UV باعث تحریک تولید ملانین در پوست میشود که نتیجه آن ایجاد لکهای تیره و ناهماهنگی رنگ پوست است. ضد آفتاب نقش مهمی در جلوگیری از این مشکل دارد.
۳. کاهش خطر ابتلا به سرطان پوست
سرطان پوست یکی از شایعترین انواع سرطان در جهان است. استفاده منظم از کرم ضد آفتاب میتواند خطر ابتلا به انواع سرطان پوست، بهویژه ملانوما، را کاهش دهد.
۴. محافظت از نتایج درمانهای پوستی
افرادی که از روشهایی مانند لیزر، میکرونیدلینگ، پیلینگ یا کرمهای لایهبردار استفاده میکنند، پوست حساستری دارند و در صورت عدم استفاده از ضد آفتاب ممکن است دچار لک و آسیب شدید شوند.
SPF چیست و چه اهمیتی دارد؟
SPF مخفف عبارت Sun Protection Factor است و نشاندهنده میزان محافظت کرم ضد آفتاب در برابر اشعه UVB میباشد. بهعنوان مثال SPF 30 یعنی پوست شما ۳۰ برابر بیشتر از حالت بدون ضد آفتاب در برابر آفتابسوختگی مقاوم است.
برای استفاده روزمره معمولاً SPF 30 توصیه میشود، اما برای افرادی که زمان زیادی را در فضای باز میگذرانند یا پوست بسیار روشنی دارند، SPF 50 گزینه مناسبتری است. البته باید توجه داشت که SPF بالاتر به معنای عدم نیاز به تمدید ضد آفتاب نیست.
باورهای غلط درباره کرم ضد آفتاب
باورهای اشتباه زیادی درباره ضد آفتاب وجود دارد که باعث میشود بسیاری از افراد از آن بهدرستی استفاده نکنند. برخی از رایجترین این باورها عبارتاند از:
-
«پوست تیره نیازی به ضد آفتاب ندارد» (کاملاً نادرست)
-
«در روزهای ابری نیازی به ضد آفتاب نیست»
-
«ضد آفتاب باعث جوش میشود» (در صورت انتخاب نادرست ممکن است، نه بهطور کلی)
-
«یک بار استفاده در روز کافی است»
آگاهی از این باورهای غلط به استفاده صحیحتر از ضد آفتاب کمک میکند.
کرم ضد آفتاب برای چه کسانی ضروری است؟
پاسخ کوتاه این است: برای همه.
از کودکان گرفته تا سالمندان، زنان و مردان، افراد با پوست روشن یا تیره، همه باید از کرم ضد آفتاب استفاده کنند. حتی افرادی که بیشتر زمان خود را در محیطهای بسته میگذرانند، به دلیل نفوذ اشعه UVA از شیشهها، همچنان در معرض خطر هستند.
هدف حفظ جوانی طبیعی و طولانیمدت پوست